ส่วนที่ 3 วินัยมุขเล่ม 1 - 3
 
วินัยมุขเล่ม 3 นักธรรมชั้นเอก
 
สังฆกรรม
สังฆกรรมเกิดขึ้นเพราะมูลเหตุ 2 ประการ คือ
 
  1. ภิกษุมีจำนวนมากขึ้น
2. พระบรมศาสดามีพุทธประสงค์ที่จะให้สงฆ์เป็นใหญ่ในการบริหารคณะ
 
คำสวดในสังฆกรรมมี 2 คือ
 
  1. ภิกษุมีจำนวนมากขึ้น
2. พระบรมศาสดามีพุทธประสงค์ที่จะให้สงฆ์เป็นใหญ่ในการบริหารคณะ
 
คำเผดียงสงฆ์ หมายถึง การประกาศให้สงฆ์ทราบว่า ต่อไปนี้จะทำอะไร เรื่องอะไรเรียกว่า ญัตติ
คำสวดประกาศหารือและตกลงว่า กรรมที่จะทำนั้นเห็นควรว่าจะทำหรือไม่ หรือจะมีใครคัดค้านหรือไม่ ถ้าคัดค้านก็คัดค้านในท่ามกลางสงฆ์ ถ้านิ่งถือว่ายอมตกลงให้ทำกรรมนั้นได้ เรียกว่า อนุสาวนา
กิจที่จะต้องทำเป็นการสงฆ์ กล่าวคือ สงฆ์จะต้องรับรู้ในกรรมที่ทำเหล่านั้น เรียกว่า สังฆกรรม
 
1. อปโลกนกรรม มี 5 ข้อ
 
  1. นิสสารณา คือ นาสนะสามเณรผู้กล่าวตู่พระพุทธเจ้า
2. โอสารณา คือ รับสามเณรผู้ประพฤติดีเข้าหมู่
3. ภัณฑูกรรม บอกขออนุญาตปลงผมคนผู้จะบวชที่ภิกษุทำเอง
4. พรหมทัณฑ์ ประกาศไม่ว่ากล่าวภิกษุหัวดื้อ
5. กัมมลักษณะ คือ กรรมที่เข้าข่ายเป็นอย่างเดียวกันเหมือนกัน เช่น อปโลกน์ ขัดแจกอาหารในโรงฉัน
 
2. ญัตติกรรมมี 9 คือ
 
  1. โอสารณา เรียกอุปสัมปทาเปกขะที่ถามอันตารยิกธรรมแล้วเข้าหมู่
2. นิสสารณา ประกาศถอนพระธรรมกถึก ฯลฯ
3. อุโบสถ
4. ปวารณา
5. สมมติต่างเรื่อง ฯ
6. ให้คืนจีวรและบาตร เป็นต้น
7. รับอาบัติอันภิกษุแสดงในสงฆ์
8. ประกาศเลื่อนวันปวารณาออกไป
9. กัมมลักษณะ คือ กรรมที่เข้าข่ายเหมือนกัน เช่น ประกาศเริ่มต้นระงับอธิกรณ์ด้วยติณวัตถารกวินัย
 
3. ญัตติทุติยกรรมมี 7 คือ
 
  1. นิสสารณา คือ คว่ำบาตร
2. โอสารณา คือ หงายบตร
3. สมมติต่างเรื่อง เช่น สมมติสีมา เป็นต้น
4. ให้ต่างอย่าง เช่น ให้ผ้ากฐิน เป็นต้น
5. ประกาศถอนหรือเลิกอานิสงส์กฐิน เป็นต้น
6. แสดงที่สร้างกุฏิให้แก่ภิกษุ
7. กัมมลักษณะ คือ กรรมที่เข้าข่ายเหมือนกัน ญัตติทุติยกรรมที่สวดในลำดับในการระงับอธิกรณ์ด้วยติณวัตถารกวินัย
 
4. ญัตติจตุตถกรรมมี 7 คือ
 
  1. นิสสารณา คือ สงฆ์ทำกรรม 7 อย่าง
2. โอสารณา สงฆ์ระงับกรรม 7 อย่างนั้น
3. สมมติ คือ สมมติภิกษุเป็นผู้ให้โอวาทภิกษุณี
4. ให้ คือ ให้ปริวาสและมานัต
5. นิคหะ คือ ปรับภิกษุผู้ประพฤติปริวาสมานัต ซึ่งต้องอาบัติสังฆาทเสสซ้ำอีก
6. สมนุภาสนา คือ สวดห้ามภิกษุไม่ดื้อรั้นในการกระทำอันมิชอบ
7. กัมมลักษณะ ได้แก่ กรรมที่เข้าข่ายเหมือนกันเช่น อุปสมบทและอัพภาน
 
จำนวนสงฆ์ผู้ทำกรรม 4 ประเภท คือ
 
  1. จตุวรรค สงฆ์มีจำนวน 4 รูป
2. ปัญจวรรค สงฆ์มีจำนวน 5 รูป
3. ทสวรรค สงฆ์มีจำนวน 10 รูป
4. วีรสติวรรค สงฆ์มีจำนวน 20 รูป
 
<<หน้าก่อน หน้าต่อไป>>


มหามกุฏราชวิทยาลัย Copyright © 2004 Mahamakut Buddish University. All rights reserved www.mbu.ac.th
Powered by e-Learning Silpakorn University