ส่วนที่ 3 วินัยมุขเล่ม 1 - 3
 
วินัยมุขเล่ม 1 นักธรรมชั้นตรี
 
ความมุ่งหมายของการบัญญัติ
กุลบุตรผู้มาบรรพชาอุปสมบทเป็นภิกษุในพระพุทธศาสนา ย่อมออกจากสกุลต่างๆ กัน ทั้งอุปนิสัยใจคอ มรรยาทและความประพฤติย่อมไม่เหมือนกัน เมื่อมาบรรพชาอุปสมบทถือเพศเป็นสมณะแล้ว ต่างคนต่างประพฤติปฏิบัติขนบธรรมเนียมตามชอบใจ เหมือนคฤหัสถ์ไม่ได้ เพราะหมู่คณะที่ตั้งอยู่โดยไม่มีอะไรเป็นหลัก ย่อมไม่มั่นคงยั่งยืนถาวร พระพุทธเจ้า พระองค์ผู้เป็รธรรมราชา และสังฆบิดร คือ พระบิดาของพระภิกษุสงฆ์ จึงทรงตังวินัยบัญญัติขึ้นไว้เพื่อเป็นปทัฏฐานแบบอย่าง สำหรับปรับความประพฤติ ของเหล่าภิกษุให้เป็นไปในแนวเดียวกันและปกครองกัน ตามวินัยบัญญัติ
 
ความสำคัญแห่งวินัย
วินัยสำคัญอย่างไร วินัยสำคัญคือ เป็นขนบธรรมเนียม หรือแบบแผนข้อบังคับ สำหรับเหล่าภิกษุ เปรียบเหมือนบ้านเมืองจำต้องมีกฎหมายปกครองประชาชนพลเมือง ในอาณาจักรฉันใด ฝ่ายพระศาสนาก็ต้องมีวินัยบัญญัติสำหรับปกครองพระสงฆ์ในพุทธจักรฉันนั้นเหมือนกัน
 
ความหมายและประเภทแห่งวินัย
วินัยหมายความถึง การปกครองคณะสงฆ์ให้เป็นไปโดยความมีระเบียบเรียบร้อย ประดุจดังมาลาพรรณ มีสีสัณฐานต่างๆชนิด กระจัดกระจายอยู่โดยทั่วไป เมื่อนำมาร้อยด้วยด้ายให้เป็นระเบียบอันเดียวกัน ก็จะดูสวยงามเจริญตาเจริญใจ ฉะนั้น
 
วินัยแบ่งออกเป็น 2 ประเภทคือ
 
1. ประเภทที่ว่าด้วยข้อห้าม ไม่ให้ภิกษุประพฤติล่วงละเมิด และปรับโทษแก่ผู้ล่วงละเมิดไว้หนักบ้าง เบาบ้าง ตามโทสานุโทษที่ได้กระทำลง เรียกว่า พุทธบัญญัติ
2. ประเภทที่ว่าด้วยขออนุญาต คือ ขนบธรรมเนียมที่ดีงาม อันภิกษุควรประพฤติ เรียกว่า อภิสมาจารย์ เมื่อรวมเข้าทั้ง 2 ประเภท คือทั้งพุทธบัญญัติ และอภิสมาจารย์ เรียกว่า วินัย
 
คุณประโยชน์แห่งการประพฤติตามวินัย
การประพฤติตามวินัยบัญญัตินั้น ย่อมอำนวยคุณประโยชน์แก่ผู้ประพฤติปฏิบัติมากมาย โดยไม่ต้องเดือดร้อนใจเป็นอานิสงส์
 


มหามกุฏราชวิทยาลัย Copyright © 2004 Mahamakut Buddish University.All rights reserved www.mbu.ac.th
Powered by e-Learning Silpakorn University